Memahami Kanser Sel Buah Pinggang

Panduan untuk pesakit: apa itu kanser sel buah pinggang — jenis kanser buah pinggang yang paling lazim — bagaimana ia dikesan dan diperingkatkan, serta istilah yang digunakan oleh pasukan perubatan anda semasa membincangkan rawatan. Memahami istilah ini lebih awal memudahkan keputusan yang bakal dibuat.

Buah pinggang ialah dua organ berbentuk kacang, lebih kurang sebesar penumbuk, yang terletak di bahagian atas belakang abdomen. Ia menapis bahan buangan daripada darah untuk menghasilkan air kencing, dan turut membantu mengawal tekanan darah serta penghasilan sel darah merah. Kebanyakan kanser buah pinggang bermula pada tiub penapis halus dalam buah pinggang dan dipanggil kanser sel buah pinggang (atau karsinoma sel renal). Ini berbeza daripada kanser yang bermula pada lapisan sistem saliran, yang dipanggil kanser urothelial saluran atas dan diterangkan secara berasingan.

Rajah 1. Buah pinggang dan tempat kanser sel buah pinggang bermula — kebanyakannya bermula pada korteks.

Kanser sel buah pinggang bukan satu penyakit tunggal. Pakar patologi mengenal pasti jenisnya daripada tumor, dan jenis ini boleh mempengaruhi cara ia bertindak serta cara ia dirawat.

Kanser sel buah pinggang menjadi lebih lazim dengan peningkatan usia dan lebih kerap berlaku pada lelaki. Faktor risiko yang diketahui termasuk merokok, obesiti, tekanan darah tinggi, serta penyakit buah pinggang jangka panjang atau dialisis. Sebilangan kecil kanser sel buah pinggang berlaku dalam keluarga; jika anda muda ketika didiagnosis, mempunyai kanser pada kedua-dua buah pinggang atau beberapa tumor, atau mempunyai sejarah keluarga yang kuat, pasukan perubatan anda mungkin mencadangkan penilaian genetik.

Kebanyakan kanser sel buah pinggang pada masa kini dikesan secara kebetulan, apabila imbasan dilakukan atas sebab lain. Apabila gejala berlaku, ia mungkin termasuk darah dalam air kencing, sakit berterusan pada sisi badan atau belakang, atau ketulan — tetapi ini tanda lewat, dan kebanyakan kanser kecil tidak menimbulkan sebarang gejala. Oleh sebab penemuan secara kebetulan kini lazim, banyak kanser sel buah pinggang dikesan ketika masih kecil dan terkurung dalam buah pinggang.

Kanser sel buah pinggang biasanya dikenal pasti melalui imbasan CT atau MRI, yang menunjukkan saiz, kedudukan, dan sama ada ia telah merebak. Biopsi tidak semestinya diperlukan sebelum rawatan, kerana rupa pada imbasan selalunya cukup jelas — walaupun ia berguna dalam kes tertentu, contohnya sebelum ablasi, sebelum rawatan ubat, atau apabila diagnosis tidak pasti.

Dua maklumat menentukan pelan rawatan. Gred menerangkan sejauh mana sel kelihatan agresif di bawah mikroskop, dilaporkan pada skala 1 hingga 4 (gred WHO/ISUP): gred rendah (1–2) cenderung bertindak kurang agresif, dan gred tinggi (3–4) lebih agresif. Gred hanyalah satu faktor antara beberapa faktor — bersama jenis dan peringkat. Peringkat pula menerangkan saiz tumor dan sejauh mana ia telah merebak, dan digambarkan menggunakan sistem TNM.

Rajah 2. Peringkat T kanser sel buah pinggang, daripada terkurung (T1–T2) hingga membesar di luar buah pinggang (T3–T4).

*Angka ini adalah angka umum bagi kumpulan besar pesakit (Cancer Research UK; pesakit yang didiagnosis di England, 2016–2020) dan tidak dapat meramalkan hasil bagi mana-mana individu. Kelangsungan hidup juga bergantung kepada jenis kanser, gred, dan kesihatan keseluruhan anda, dan rawatan ubat yang lebih baharu sedang memperbaik hasil rawatan — terutamanya bagi penyakit lanjutan.